"ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ"

Είχα εδώ και καιρό ακούσει, όπως όλοι μας, για την επικείμενη συναυλία του Σάκη στην πλατεία της Νέας Σμύρνης, προς τιμήν του Μίκη Θεοδωράκη, που έκλεισε τα 90 του χρόνια. Δεν είχα τοποθετηθεί μέχρι σήμερα, γιατί ήλπιζα ότι μέχρι τελευταία στιγμή, κάποιος "από μηχανής Θεός" θα επενέβαινε, για να μη συμβεί αυτό το τσίρκο. Φυσικά δεν θα είχα κανένα πρόβλημα, εάν ο Σάκης, ακολουθούσε το συνηθισμένο ρεπερτόριό του, ή αν έστω του τραγουδούσε το "Happy Birthday" σαν άλλη Μέριλυν. Αντ' αυτού όμως, αποφάσισε να ερμηνεύσει κάποια μέρη από το "Άξιον Εστί"! 

Το ένα και μοναδικό έργο του Ελύτη, που απαρτίζεται από 11 ποιήματα, που μελοποιήθηκε από τον Θεοδωράκη, και που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Rex το 1964, με ερμηνευτή το Γρηγόρη Μπιθικώτση και αφηγητή το Μάνο Κατράκη. Ο ίδιος ο Ελύτης, όταν ρωτήθηκε για το πως εμπνεύστηκε τη δημιουργία αυτού του έργου, είχε πει: "Η παραμονή μου στην Ευρώπη με έκανε να βλέπω πιο καθαρά το δράμα του τόπου μας. Εκεί αναπηδούσε πιο ανάγλυφο το άδικο που κατάτρεχε τον ποιητή. Σιγά-σιγά αυτά τα δύο ταυτίστηκαν μέσα μου. Το επαναλαμβάνω, μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ότι και η μοιρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους – και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτό ήταν ο πρώτος σπινθήρας, ήταν το πρώτο εύρημα. Και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση, μου ‘δωσε ένα δεύτερο εύρημα. Να δώσω, δηλαδή, σ’ αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή μιας εκκλησιαστικής λειτουργίας. Κι έτσι γεννήθηκε το «Αξιον Εστί»."

Εντόπισα από το πρωί στο διαδίκτυο, αρκετά διθυραμβικά σχόλια για την χθεσινή συναυλία, ενώ έμαθα ότι πλήθος κόσμου αποθέωσε τον ερμηνευτή (περί τις 15.000 θεατών). Η προσέλευση του κόσμου, δεν με προβλημάτισε, γιατί η παρακολούθηση της συναυλίας ήταν δωρεάν, αλλά θορυβήθηκα από την κριτική... Έτσι, έψαξα αμέσως στο διαδίκτυο, για κάποιο σχετικό βίντεο! Σας προκαλώ να πληκτρολογήσετε στο youtube bar "Σάκης Ρουβάς" λοιπόν, όπου ανάμεσα στις 10 πρώτες αναρτήσεις θα δείτε, το "Ραδιόφωνα", το "Άξιον Εστί", το "Μια χαρά να περνάς", το "Ένα το Χελιδόνι" και το "Θέλεις ή δε θέλεις". Αφού συνήλθα απ' το πρώτο σοκ, κλίκαρα, στο Άξιον Εστί, για να δώσω μια ευκαιρία στον καλλιτέχνη... αλλά η ερμηνεία του, ήταν -τουλάχιστον - ανατριχιαστική. Με διαχρονικά προβλήματα στην άρθρωση και στην ορθοφωνία, με τη βλάχικη συνήθειά του, να "σβήνει" τις τελευταίες συλλαβές και με αυτά τα "κ" και "ρ", που μου θυμίζουν την Καλομοίρα, κακοποίησε ένα έργο - "Σύμβολο" του Ελληνικού Πολιτισμού και της σύγχρονης Ιστορίας μας. Η προφανής έλλειψη καλλιτεχνικού υπόβαθρου και η ματαιόδοξη μετριοφροσύνη και ταπεινότητα της σταρούμπας του Τίποτα, ήρθαν κι έδεσαν με το τραγικό αποτέλεσμα, μετατρέποντάς τη συναυλία, στο "Μεγάλο μας Τσίρκο", και δυστυχώς όχι σε αυτό, του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Ο ίδιος ο Θεοδωράκης, είπε ότι μια κακή εκτέλεση, είναι προτιμότερη από μία απαγόρευση. Αναρωτήθηκα, όμως, τι ήταν προτιμότερο αλήθεια, από την απαγόρευση του Θεοδωράκη τον Απρίλιο του 1984, στην Αλεξίου, το Νταλάρα και τη Γαλάνη να λένε τα τραγούδια του; Προτιμότερη ήταν τότε, η απόσυρση ενός νομοσχεδίου περί "Συγγενικών Δικαιωμάτων" για την κατοχύρωση του δικαιώματος των εκτελεστών (τραγουδιστών, μουσικών, ηθοποιών κ.λπ.) να εισπράττουν ποσοστά για τα έργα στα οποία συμμετείχαν, όταν παίζονταν σε ραδιόφωνο και τηλεόραση, νομοσχέδιο που έβρισκε αντίθετους τους συνθέτες. Τότε διακυβεύονταν οι "εισπράξεις" του συνθέτη, οπότε η απαγόρευση ήταν επιτακτική. Τώρα που διακυβεύεται η αξιοπρέπεια του Πολιτισμού και της Ιστορίας μας, "θυμήθηκε" ο συνθέτης να φανεί μεγαλόψυχος. 

Ομολογώ ότι ο "μύθος", του Θεοδωράκη, έχει καταρρεύσει για μένα οριστικά, εδώ και 25 Χρόνια, από τότε δηλαδή που έγινε υπουργός του Μητσοτάκη.. 

Το "Άξιον Εστί" όμως, δεν σχετίζεται μόνο με το Θεοδωράκη, τον Ελύτη, το Μπιθικώτση ή το Σάκη. Το έργο αυτό, σχετίζεται με τον πολύπαθο Ελληνισμό, την αξιοπρέπεια και την ιστορία του, τις μνήμες και τις πληγές του, το σπουδαίο ρόλο της τέχνης και του Πολιτισμού, τα ιδανικά της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ισότητας, τη διαχρονική μάχη μας με το άδικο, τους συλλογικούς και προσωπικούς μας αγώνες, τις προκλήσεις και τις αξίες της κάθε Γενιάς, και πάνω απ' όλα, με τον Άνθρωπο, με όλους εμάς συλλογικά, αλλά και με τον καθένα μας, ξεχωριστά!

Θα μπορούσα να συνεχίσω το "κράξιμο", αλλά επειδή δεν έχω εντοπίσει τον ιθύνοντα νου της χθεσινοβραδινής πρωτοβουλίας, πιθανώς να αδικήσω κάποιους από τους εμπλεκόμενους. Οπότε, κάπου εδώ θα κλείσω το θέμα, ευχόμενη παράλληλα, Περαστικά μας, στην ξεφτίλα της Γενιάς μας, που επιτρέπει να κατακρυουργείται η κληρονομιά της, και να ευτελίζονται τα ιδανικά και οι αξίες της!

Επανέρχομαι!