Ο ΛΑΟΣ ΚΙ Η ΠΙΣΤΗ ΤΟΥ

Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και το θείο δράμα φτάνει στην κορύφωσή του. Τη Μεγάλη Παρασκευή, έμπλεοι θρησκευτικού συναισθήματος, θα ακολουθήσουμε τον επιτάφιο γύρω από τη γειτονιά του χωριού μας ή της πόλης μας και το Μεγάλο Σάββατο, γύρω στις 12 παρά, θα στηθούμε, αναμένοντας το Άγιο Φως έξω από κάποια εκκλησία και γεμάτοι χαρά θα προσπαθήσουμε να το μεταφέρουμε σπίτι χωρίς να μας σβήσει.. 
Οι Έλληνες είμαστε ένας λαός που έχει συνδέσει άρρηκτα την παράδοσή του με τα θρησκευτικά δρώμενα. Θα έλεγε κανείς πως είναι θεμελιωμένα στην ιστορική και κοινωνική του συνείδηση. Τα έθιμα, οι αργίες, οι μεγάλες εθνικές εορτές είναι όλες συνυφασμένες με μεγάλες γιορτές της χριστιανοσύνης: Η 25η Μαρτίου, το Δεκαπεντάυγουστο, τα Χριστούγεννα, το Πάσχα.. Ζούμε σε άνα κράτος εορταστικά θεοκρατούμενο, χωρίς όμως κατά μόνας θρησκευτική ταυτότητα, καθώς μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων μπορεί να δηλώνουν Χριστιανός Ορθόδοξος, αλλά δεν ακολουθεί την πίστη στις θρησκευτικές της εκφάνσεις και τελετουργίες. Τα σύμβολά μας, οι εικόνες στο σχολείο, η προσευχή.. Όλα συγκροτούν μία θρησκευτική διαπαιδαγώγηση, που τελικά περισσότερο απωθεί τους ανθρώπους από την πίστη παρά τους προσελκύει.

Μόνιμη εικόνα στις εκκλησίες είναι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας και λίγοι να παρακολουθούν τις λειτουργίες, αλλά και άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα που προσεύχονται σε μία ανώτερη δύναμη να προστρέξει στο πλάι τους, αφού οι επίγειες δεν βοηθούν πλέον.

Τίς πταίει, όμως;

Πρώτον, η εκτός πραγματικότητας γλώσσα της εκκλησίας. Βρέθηκα πρόσφατα σε γάμο καθολικών, όπου οι πάντες εντός της εκκλησίας τραγουδούσαν σε νέα ελληνικά, σε γλώσσα κατανοητή κι έψελναν τους ύμνους γνωρίζοντας τι ακριβώς λένε.

Δεύτερον, αυτή η "σύνδεση" των ιερέων με την "άλλη ζωή" και το θάνατο, σε πολλές περιπτώσεις, τους δίνει μία δύναμη που δεν θα έπρεπε να έχουν. Μία οιωνεί δύναμη διαμεσολάβησης μεταξύ του τώρα και του "μετά", που σε έναν κόσμο αμαθή, τους κάνει να φαντάζουν κήνσορες. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν εκμεταλλεύονται αυτή την οιωνεί εξουσία τους. Υπάρχουν και άλλοι, όμως, που το κάνουν. Και τότε ο σκοπός και το νόημα της εκκλησίας εκφυλίζονται, μετατρέποντας μία συνειδησιακή λειτουργία σε σκοπό οικονομικής εκμετάλλευσης και αφαίμαξης.

Τρίτον, η οικονομική διασύνδεση ιερέων - κράτους. Δεν νοείται σε μία ευνομούμενη χώρα η πληρωμή των οφειλών των λειτουργών μίας θρησκείας, ακόμα κι αν αυτή είναι η "επίσημη", από τους πολίτες αυτού του κράτους. Αυτό δεν κάνει καλό ούτε στην ίδια την εκκλησία, που ενδεχόμενα κάποιες φορές να την καταστήσει έρμαιο της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας και άλλες να της προσδώσει πολιτική δυναμική που δεν έχει, καθιστώντας την ανοίκεια, σε όσους ενδεχόμενα θα ήθελαν να την προσεγγίσουν (βλ. συλλαλητήρια για ταυτότητες).

Σε γενικές γραμμές, η χριστιανορθόδοξη πίστη έχει εξαιρετικά διδάγματα να προσφέρει, φοβερά κατανυκτικές τελετουργίες και είναι πραγματικά ένα πολύ σημαντικό αποκούμπι σε όσους έχουν χάσει την ελπίδα τους στα επίγεια. Και πραγματικά υπάρχουν στους κόλπους της φοβερά φωτισμένοι άνθρωποι, που έχουν πολλά να δώσουν και να προσφέρουν.  Είναι κρίμα, ομως, όλα αυτά τα θετικά χαρακτηριστικά μίας πίστης, μίας θρησκείας, να γίνονται έρμαιο εκμετάλλευσης και δη οικονομικής από ανθρώπους που δεν μπορούν ή δεν θα έπρεπε να διαχειριστούν την όποια "εξουσία" ήθελε υποτεθεί ότι τους παρέχει το λειτούργημά τους. Με νηφάλιο και σοβαρό διάλογο, το μόρφωμα που θα εξασφαλίσει τόσο τη θρησκευτική ομαλότητα, όσο και την ιστορική - κοινωνική συνείδηση ενός λαού είναι εφικτό. Και ο κόσμος θα μένει το βράδυ της Ανάστασης, μετά το "Χριστός Ανέστη" στην ομορφότερη κατά το κοινώς λεγόμενο ακολουθία της εκκλησίας μας..